Stichting 4 Mei Beverwijk

St 4 mei Beverwijk logo

Herdenken en vieren ten tijde van corona 

We hadden allemaal gehoopt dat we op 4 en 5 mei 2021 weer in groten getale zouden kunnen herdenken en vieren, samen – met elkaar. We weten nu dat dit in 2021 nog niet mogelijk zal zijn. Ook dit jaar zijn er maatregelen van kracht om de verspreiding van het coronavirus te bestrijden. Stichting 4 mei Beverwijk heeft daarom moeten besluiten om het programma van de Herdenking in Beverwijk op 4 mei wederom aan te passen.  Bij de uitwerking daarvan zijn de maatregelen en richtlijnen van de Veiligheidsregio Kennemerland leidend. 

De Stichting 4 mei Beverwijk richt zich daarom op wat wel kan. Het zal waarschijnlijk worden een besloten kranslegging op het Westerhoutplein en bloemlegging bij de oorlogsgraven op Duinrust, na korte toespraak van de burgemeester, echter zonder publiek. Wie dat wil, kan vanzelfsprekend gedurende de hele dag bij de monumenten bloemen neerleggen en een ogenblik stil zijn om te herdenken.

De kerken en Duinrust zullen worden gevraagd om van 19.30  tot 19.50 uur de klokken te luiden. 

De Stichting 4 mei Beverwijk roept wel op aan iedereen op om op 4 mei de hele dag de vlag half stok te hangen. Uiteraard is de begraafplaats normaal open zodat eenieder individueel de mogelijkheid heeft om bloemen te leggen bij de monumenten en graven Duinrust op een geschikt tijdstip.      

Op de website https://www.4meibeverwijk.nl/ zal voor 4 mei 2021 nadere informatie over de herdenking in Beverwijk worden bekend gemaakt. 

Herdenkingsmonument Beverwijk (fotograaf: Wim Moonen) 

Oorlogsgraven Begraafplaats Duinrust 

De Tweede Wereldoorlog laat ook op Duinrust zijn sporen achter. Beverwijkse militairen, gesneuveld tijdens de meidagen van 1940 en verschillende verzetsstrijders vinden er hun laatste rustplaats. Ook burgerslachtoffers van de oorlog zijn er begraven. Het zijn Beverwijkse jongens, die tijdens de razzia op 16 april 1944 door de bezetter werden opgepakt en in Duitse gevangenschap hun leven verloren: 

• Hendrik van der Aar 
• Johannes Rumping 
• Johannes Cornelis Rumping 
• Engel Groen 
• Cornelis Groen 
• Johannis Lourentius Oud 
• Theodorus Burger 
• Isidorus Jacobus Henneman 
• Franciscus Johannes Marie Braun 

• Petrus Cornelis Hoogland 
• Reinier Pletting 
• Jan Dirk Semeins 
• Gerrit Jan Kuenen 
• Pieter Steven Bergers 
• Gerrit Dekker 
• Antonius Adrianus Adelaar 
• Johannes Lubbers 

Theodorus Wilhelmus Reijnders en Johanna Helena Reijnders-Venus waren buitengewoon actief in het verzet in Beverwijk, zij overleefden de oorlog. Het was het uitdrukkelijke verzoek van Theo Reijnders om, toen zijn vrouw overleed in 1998, haar zo dicht mogelijk bij de oorlogsgraven, bij de ‘Hollandse jongens’ te begraven. Reijnders overleed in 2004 en hij werd bij zijn vrouw begraven. Beiden waren drager van het Verzetsherdenkingskruis. 

Op Duinrust zijn ook de graven van de familie Cnossen, die een actieve rol hebben gespeeld in het verzet tegen de Duitse bezetter. De door twee agenten van de Sicherheitsdienst vermoorde arts Laurens Johannes Büller, verbonden aan het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk ligt ook op begraafplaats Duinrust. 

Beverwijker Jan Pleeging werd zonder enige vorm van proces gefusilleerd in het Weteringplantsoen in Amsterdam. Op 27 oktober 1945 werd hij na een rouwdienst in de Grote Kerk herbegraven op Duinrust. 
Voorts de graven van Hendrik de Regt en Franciscus Cornelis van Son. Zij lagen tot 1989 op de rooms-katholieke begraafplaats aan de Peperstraat. 
In zeven graven, met dezelfde witte, eenvoudige grafstenen, rust de bemanning van het geallieerde vliegtuig – de Lancaster W4791 PH-W van het 12de squadron – dat in de nacht van 11 op 12 juni 1943 neerstortte nabij het Paasdal in Wijk aan Zee. De slachtoffers zijn: 

• Sergeantvlieger Weston Robert Berry (29) 
• Sergeant William Edward Cuncliffe (28), navigator 
• Sergeant Keith Benedict Davidson, boordschutter 
• Sergeant Alan Arthur Gill (20), bommenrichter 

• Sergeant Frederick Norman Pink (26), boordwerktuigkundige 
• Sergeantvlieger Horace Shepherd (29), piloot 
• Sergeant Leslie Stephenson, radiotelegrafist/boordschutter 

Achter de grafsteen van sergeant Stephenson ligt de Canadees Howard Cedric Treherne (22), officiervlieger van de Royal Canadian Air Force begraven. Zijn lichaam werd 14 augustus 1943 gevonden op het strand van Wijk aan Zee, bij paal 52,3. Hij is ’s avonds op 16 augustus op Duinrust begraven. De Lancaster van Treherne, navigator, stortte op 29 juni 1943 neer in zee bij Den Helder, waarbij alle zeven bemanningsleden omkwamen. 

BüllerLaurens Johannes 

Dr. Laurens Johannes Büller, geboren 18 september 1880 te ‘s-Hertogenbosch en overleden op 9 april 1944 te Beverwijk. Vanaf 23 oktober 1926 was hij als chirurg verbonden aan het Rode Kruis Ziekenhuis te Beverwijk. Hoewel hij zelf niet actief was in het verzet, was onder de bevolking zijn politieke voorkeur en hulp aan het verzet niet onbekend. Nadat het verzet in maart en begin april 1944 enkele geslaagde aanslagen had gepleegd op mensen die met de Duitse bezetter collaboreerden, ondernam de Duitse bezetter een tegenactie. SD-agenten belden bij goed bekendstaande Nederlanders aan en schoten deze zonder vorm van proces neer in de deuropening. Dit gebeurde ook bij dokter Büller. Twee SD-agenten uit Amsterdam belden ’s avonds aan bij dokter Büller. Nadat hij in de deuropening was verschenen, vuurden zij enkele schoten op hem af en hij overleed ter plaatse. Zijn weduwe, mevrouw G.A. Büller-van der Wal, mocht als eerbetoon aan haar overleden man, op 4 mei 1949 het oorlogsmonument aan het Westerhoutplein onthullen. 

Cnossen, Familie 

De familie Cnossen heeft een actieve rol gespeeld in het verzet tegen de Duitse bezetter. Pier Cnossen, geboren 29 juni 1890 te Wymbritseradeel, overleden 26 april 1945 te Heemskerk. Zijn zoon Feike Cnossen, geboren te Sloten op 6 augustus 1919, overleden 26 april 1945 te Heemskerk. Margje Cnossen-van Dijk, geboren te Beverwijk op 4 maart, overleden 26 april 1945 te Heemskerk, de vrouw van Feike. 
Op 26 april 1945 werd op de Rijksweg te Heemskerk door het plaatselijk verzet een zogenaamde trucbom geplaatst. Tijdens het passeren van een Duitse militaire eenheid explodeerde deze bom en richtte veel schade aan onder de passanten. De Duitsers namen gelijk wraak door op de nabij gelegen huizen te schieten. Het huis van de familie Cnossen aan de Rijksweg lag in de directe nabijheid van de aanslag. Samen met zijn vrouw en zijn inwonende vader, trachtte Feike te vluchten. De drie vluchtenden werden door de Duitse soldaten ontdekt en gevangen genomen. Gelijk werden zij alle drie tegen de zijmuur van hun huis gezet en zonder pardon doodgeschoten. Gezamenlijk werden de drie gefusilleerden op Duinrust begraven. 

OP DE BEGRAAFPLAATS BIJ DE ONZE LIEVE VROUWE VAN GOEDE RAADKERK AAN DE ARENDSWEG LIGGEN DE VOLGENDE OORLOGSSLACHTOFFERS BEGRAVEN:  

Cornelis Antonius Aardenburg 
Johannes Laurentius Adrichem 
Cornelis Hermanus Bart 
Johannes Gerardus de Boer 
Adrianus Johannes Durge 

Jan Hilberts 
Frederikus Johannes Meij 
Theodorus Gerardus Petrus Stam 
Joseph Maria Casander 
Willem Luijpen 

Bij de Nederlands Hervormde kerk op het Julianaplein in Wijk aan Zee ligt het graf van een onbekende RAF/korporaal. 

Foto’s

Scouts op 4 mei bij de oorlogsgraven op Duinrust. (Foto’s Wim Moonen) 

Dokter L.J.Büller (Foto: Oorlogsgravenstichting) 

Feike en Margje Cnossen (Foto: Oorlogsgravenstichting)  

Grafsteen fam. Cnossen (Foto: Oorlogsgravenstichting) 

Bijgewerkt: 20/4/2021